Goede toetsvragen voor een webinar meten of deelnemers de stof begrijpen, niet of ze goed kunnen gokken. Ze hebben een heldere vraag, één verdedigbaar beste antwoord, afleiders die logisch lijken voor wie de stof niet beheerst, en feedback die uitlegt waarom. Koppel elke vraag bovendien aan een leerdoel en laat een inhoudsexpert de toetsvragen controleren. Hieronder vind je vijf zwakke meerkeuzevragen met een verbeterde versie.
In het kort
- Voor wie
- Opleiders, docenten en organisaties met PE-webinars
- Belangrijkste tip
- Eén verdedigbaar beste antwoord per vraag
- Afleiders
- Fouten die deelnemers echt maken
- Controle
- Een inhoudsexpert leest mee
- Leestijd
- 6 minuten
Waarom toetsvragen in een webinar?
Toetsvragen hebben in een webinar twee functies. Ze laten de deelnemer zelf merken of hij de stof begrijpt, en ze geven de organisator inzicht in wat is overgekomen. Bij PE-webinars en accreditatie komt daar een derde functie bij: aantonen dat een deelnemer heeft meegedaan. Op het webinarplatform van Webinars.nu worden de antwoorden per deelnemer op naam vastgelegd. Samen met de kijkduur onderbouw je zo de toekenning van PE-punten of accreditatie-uren.
Dat werkt alleen als de toetsvragen goed zijn. Een vraag die iedereen kan raden, zegt niets. En een vraag die zelfs experts verkeerd lezen, frustreert.
Vier kenmerken van goede toetsvragen
1. Een heldere vraagstelling
De vraag zelf bevat het probleem, niet de antwoordopties. Een deelnemer die de stof kent, moet het antwoord al kunnen bedenken voordat hij de opties leest. Formuleer de vraag positief en vermijd dubbele ontkenningen.
2. Eén verdedigbaar beste antwoord
Er is precies één antwoord dat een expert zonder discussie kiest. Vermijd opties als “alle bovenstaande” of “geen van bovenstaande”. Die meten vooral of iemand de trucjes van meerkeuzevragen kent.
3. Plausibele afleiders
De foute opties zijn fouten die deelnemers echt maken, bijvoorbeeld een verwisseling of een veelvoorkomend misverstand. Grappige of duidelijk onzinnige opties vallen meteen af. Daardoor wordt de kans op goed gokken groter.
4. Feedback na het antwoord
Leg na het antwoord kort uit waarom het juiste antwoord klopt, en waarom de afleiders niet kloppen. Zo leert een deelnemer ook van een fout antwoord.
Deze kenmerken sluiten aan bij de bekende richtlijnen voor meerkeuzevragen uit onderwijsonderzoek, zoals het overzicht van Haladyna, Downing en Rodriguez.
Vijf zwakke toetsvragen en een betere versie
De voorbeelden gaan over de inkoopregels van een fictief bedrijf, Noordwind. Ze zijn bedoeld om de vorm te laten zien, niet de inhoud.
Voorbeeld 1: een vage vraag
Zwak
Wat weet je over offertes bij Noordwind?
A) Ze zijn belangrijk
B) Ze kosten tijd
C) Ze zijn verplicht
D) Ze worden bewaard
Beter
Vanaf welk bedrag moet je bij Noordwind twee offertes opvragen?
A) € 1.000
B) € 2.500
C) € 5.000
D) € 10.000
De zwakke vraag heeft geen duidelijk probleem, waardoor meerdere opties verdedigbaar zijn. De betere vraag toetst één concreet feit uit de les.
Voorbeeld 2: een dubbele ontkenning
Zwak
Welke stap is niet onjuist bij het aanvragen van een inkooporder?
Beter
Welke stap zet je als eerste bij het aanvragen van een inkooporder?
Een dubbele ontkenning meet vooral leesvaardigheid. Deelnemers die de stof kennen, kunnen de vraag toch verkeerd lezen.
Voorbeeld 3: “alle bovenstaande”
Zwak
Wat moet er in een inkoopaanvraag staan?
A) Het bedrag
B) De leverancier
C) De budgethouder
D) Alle bovenstaande
Beter
Welk gegeven ontbreekt vaak in een inkoopaanvraag, waardoor die wordt teruggestuurd?
A) Het bedrag
B) De leverancier
C) De budgethouder
D) De leverdatum
Bij de zwakke vraag is optie D bijna altijd goed. Wie twee juiste opties herkent, weet het antwoord al. De betere vraag vraagt naar het onderdeel dat in de les als knelpunt is besproken.
Voorbeeld 4: onzinnige afleiders
Zwak
Wie keurt een aanvraag boven € 5.000 goed?
A) De budgethouder én de controller
B) De kantinemedewerker
C) Niemand
D) De klant
Beter
Wie keurt een aanvraag boven € 5.000 goed?
A) De budgethouder én de controller
B) Alleen de budgethouder
C) Alleen de controller
D) De afdeling inkoop
In de zwakke versie valt het antwoord direct op. In de betere versie is elke afleider een realistische vergissing, bijvoorbeeld denken dat één handtekening genoeg is.
Voorbeeld 5: een hint in de vorm
Zwak
Wat doe je als een leverancier niet in het systeem staat?
A) Bellen
B) Wachten
C) Je vraagt via het formulier “Nieuwe leverancier” een registratie aan bij inkoop, met KvK-nummer en bankgegevens
D) Mailen
Beter
Wat doe je als een leverancier niet in het systeem staat?
A) Je vraagt een registratie aan via het formulier bij inkoop
B) Je bestelt en registreert de leverancier achteraf
C) Je vraagt de leverancier zichzelf te registreren
D) Je laat de budgethouder de order plaatsen
Het langste en meest gedetailleerde antwoord is vaak het juiste. Maak alle opties daarom ongeveer even lang en even concreet.
Feedback: leg uit waarom
Voorbeeldfeedback bij voorbeeld 4
Juist (A): Boven € 5.000 is een tweede handtekening van de controller nodig. Zo houdt Noordwind grote uitgaven onder controle.
Fout (B, C of D): Eén handtekening is genoeg tot € 5.000. Daarboven tekenen de budgethouder én de controller. Inkoop voert de bestelling uit, maar keurt niet goed.
Koppel elke vraag aan een leerdoel
Een toetsvraag is alleen zinvol als hij iets meet wat deelnemers na het webinar moeten kunnen. Leg daarom per vraag vast bij welk leerdoel hij hoort en welk niveau hij toetst.
| Leerdoel | De toetsvraag meet | Voorbeeld |
|---|---|---|
| De deelnemer noemt de grens voor twee offertes | Kennis | Voorbeeld 1 |
| De deelnemer kiest de juiste volgorde van stappen | Begrip | Voorbeeld 2 |
| De deelnemer herkent een onvolledige aanvraag | Toepassing | Voorbeeld 3 |
| De deelnemer bepaalt wie een aanvraag goedkeurt | Toepassing | Voorbeeld 4 |
Hoeveel toetsvragen, en wanneer?
Stel na elk inhoudelijk blok één of twee vragen, liever dan alles aan het eind. Dan zijn de toetsvragen meteen een herhaling van wat net is besproken. Geef deelnemers bovendien voldoende tijd om te antwoorden, en bespreek de uitslag kort. Voor PE-webinars combineer je de antwoorden vaak met een drempel voor de kijkduur, bijvoorbeeld minimaal 80% bekeken.
Laat een inhoudsexpert controleren
Laat ten slotte iemand die de stof beheerst, maar de vragen niet heeft geschreven, alle toetsvragen beantwoorden. Gebruik daarbij deze controlelijst:
- Kan de expert het antwoord bedenken zonder de opties te lezen?
- Is er precies één verdedigbaar beste antwoord?
- Is elke afleider een realistische vergissing?
- Zijn de opties ongeveer even lang?
- Is de feedback correct en kort?
- Hoort de vraag bij een leerdoel uit het webinar?
Een goede toetsvraag is makkelijk voor wie de stof begrijpt, en moeilijk te raden voor wie dat niet doet.
Webinars.nu
Leren en toetsen in een webinar
Lees hoe een e-learning webinar werkt, van live les en toetsvragen tot PE-punten en certificaat.
E-learning webinars →Veelgestelde vragen
Een heldere vraag, één verdedigbaar beste antwoord, plausibele afleiders en korte feedback. Koppel elke vraag aan een leerdoel.
Drie of vier opties is gebruikelijk. Belangrijker dan het aantal is dat elke foute optie een realistische vergissing is.
Liever niet. Wie twee juiste opties herkent, kan het antwoord dan al raden zonder de stof echt te kennen.
Bij voorkeur na elk inhoudelijk blok. Dan herhalen de vragen wat net is besproken en houd je deelnemers actief.
Op het webinarplatform van Webinars.nu wel. De antwoorden worden per deelnemer op naam opgeslagen, zodat je ze kunt gebruiken voor PE-punten of accreditatie.
Toetsvragen en PE-registratie geregeld?
Webinars.nu verzorgt sinds 2010 webinars voor organisaties in heel Nederland. Inmiddels meer dan 500, met in totaal ruim 100.000 deelnemers. Ons webinarplatform legt toetsantwoorden en kijkduur per deelnemer vast, zodat je PE-punten en accreditatie eenvoudig onderbouwt.


